Ο Βαν Γκογκ στη Χάγη

Κάποια νεανικά σχέδια του Βαν Γκογκ που έγιναν στη Χάγη όταν ο καλλιτέχνης ήταν μόλις 20 χρονών, αρκετά δηλ. χρόνια πριν αποφασίσει να αφοσιωθεί στην τέχνη.

Εξοχικό μονοπάτι στη Χάγη (1873)

Κανάλι στη Χάγη (1872-73)

Κανάλι στη Χάγη (1872-73)

Το σχέδιο & το χρώμα

Πέτυχα σήμερα ένα παλιό άρθρο του ΒΗΜΑΤΟΣ για τον Εγγονόπουλο, το οποίο είχε γραφτεί με αφορμή την έκδοση ενός λευκώματος για τον καλλιτέχνη και ποιητή. Διαβάζοντας, γοητεύτηκα από κάποια λόγια του Εγγονόπουλου, όπως μας τα μεταφέρει ο Ιάκωβος Βούρτσης, και όπως τα αναμεταδίδω τώρα εγώ.

«... στη ζωγραφική έδινε απόλυτη σημασία στην αξία του χρώματος έναντι του σχεδίου. "Ετσι, η ζωγραφική γίνεται με το χρώμα", έλεγε. "Το σχέδιο είναι το σχήμα που παίρνει η χρωματική κηλίδα για να συμβάλη συνθετικά με τις άλλες κηλίδες, στη νόμιμη αξιοποίηση της επίπεδης επιφάνειας του πίνακος."

Αν μπορείς να ζωγραφίσεις ένα φύλλο, μπορείς να ζωγραφίσεις τον κόσμο όλο

Και μια πολύ ωραία αναφορά στον Ράσκιν που μελετάω τον τελευταίο καιρό, και μού ήρθε αναπάντεχα από το μπλογκ της Tate. Τον τελευταίο καιρό, ακούω όλο και περισσότερο για τη δουλειά και τα κείμενά του. Η επίδρασή του γίνεται πάλι αισθητή;  

Το κενό

Το να μπορείς να χρησιμοποιείς το κενό, όπως κάνουν οι Κινέζοι, και να ζωγραφίσεις μη-ζωγραφίζοντας, είναι μεγάλο κατόρθωμα.

Προοπτική και αντίληψη

H Αναγεννησιακή προοπτική βάζει τάξη στο χάος της οπτικής εμπειρίας, όντας αναπαράσταση και καθρέφτισμα ενός τέλειου και απόλυτα διαγούς νου. Και αυτό το κάνει συγκεντρώνοντας όλα τα στοιχεία γραμμικά προς ένα σημείο.

Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω γι' Αυτήν.

Θυμάμαι την έκθεση του γνωστού εικαστικού και σκηνοθέτη Peter Greenaway με τίτλο "One hundred objects to represent the world" (Βιέννη, 1992), στην οποία ένα από τα εκθέματα ήταν ένα αληθινό μωρό που κλαψούριζε όλη την ημέρα.

Ή το show του Αμερικανού James Turrell με τίτλο Heavy Water, όπου οι επισκέπτες του έπρεπε να κάνουν στην κυριολεξία βουτιά στο νερό. Και άλλα πολλά ανάλογα...

Εγώ πάλι θαρρώ πως η κυριολεκτική αντιμετώπιση των πραγμάτων από τους σύγχρονους εικαστικούς, ουσιαστικά καταργεί το ρόλο της τέχνης που είναι να αναπαριστά, να εφευρίσκει και να ανακαλύπτει την πραγματικότητα εκ νέου.

Ζωγραφίζω ένα ποτήρι και το ποτήρι που ζωγραφίζω παρουσιάζει αυτό που βλέπω και τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο βλέπω και ο οποίος -στην καλύτερη των περιπτώσεων- είναι Ιδέα (και όχι έννοια).  Και δεδομένου ότι αυτό που βλέπω είναι αυτό που σκέφτομαι, γιατί ο νους βλέπει και ο νους ακούει, ζωγραφίζοντας ή εν πάση περιπτώσει "δημιουργώντας ένα έργο τέχνης", δημιουργώ την πραγματικότητα από την αρχή μέσα από το νου μου. Και παρουσιάζω τις ιδέες που κουβαλάω μέσα μου. Αρνούμενος να δω και δίνοντας το δεδομένο ως δεδομένο (και το μωρό ως μωρό), τι δίνω;

Το ζητούμενο είναι η αποκάλυψη.