Οι διαβαθμίσεις του φωτός

Γράφει ο Πάουλ Κλέε στα Σημειωματάριά του (Η Εικαστική σκέψη Ι,  σ. 8):

1. Φυσική τάξη: έννοια του φωτισμού στη φύση. Η φυσική, μη διαρθρωμένη αύξηση ή μείωση του φωτός (κρεσέντο ή ντιμινουέντο), μέσα από τις λεπτές και απειράριθμες διαβαθμίσεις μεταξύ του άσπρου και του μαύρου.

2. Τεχνητή τάξη:αναλυτική διάρθρωση που επιτρέπει να μετρήσουμε το φωτεινό και το σκοτεινό. Διάρθρωση της φωτοσκιαστικής κίνησης με βάση μια κλίμακα με μετρητές σχέσεις συνδυασμών.

Κάποια δικά μου παραδείγματα:

Claude Lorrain: Ηλιοβασίλεμα (1639)

Κλωντ Λορραίν: Η απόβαση της βασίλισσας του Σαβά (1648)

Έγκον Σήλε: Τέσσερα δέντρα (1917)

Έγκον Σήλε: Ηλιοβασίλεμα (1913)

Paul Klee: Eros

Ο καθρέφτης του Κλωντ (Λωρραίν)

(Κλωντ Λορραίν, Ρυάκι και δυο γέφυρες)

Πολλοί καλλιτέχνες (ερασιτέχνες και μη) θέλησαν να μιμηθούν τον υπέροχο Γάλλο τοπιογράφο του 17ου αιώνα Κλωντ Λωρραίν (και ιδιαίτερα το απαλό φως και τις περίτεχνες τονικές του διαβαθμίσεις) κι επειδή δεν είχαν -φαίνεται- την επιδεξιότητα, την ιδιοφυία ή την υπομονή του, άρχισαν να χρησιμοποιούν έναν μαύρο καθρέφτη μέσα από τον οποίο παρατηρούσαν το πεσμένο τονικά, απλοποιημένο και γραφικό τοπίο, το οποίο στη συνέχεια έσπευδαν να καταγράψουν. Αυτός ο καθρέφτης έμεινε γνωστός ως ο καθρέφτης του Κλωντ. 

Πενία τέχνας κατεργάζεται;

(εικόνα από το V&A)