Η αλήθεια και η δύναμη της Ιδέας

Γράφει ο Ruskin στο Modern Painters I:

«Το έργο που έχει τις ευγενέστερες και περισσότερες ιδέες, ακόμα κι αν έχουν αυτές εκφραστεί άχαρα, είναι σπουδαιότερο και καλύτερο από αυτό που έχει λιγότερες και λιγότερο ευγενείς ιδέες ακόμα κι αν έχουν αυτές εκφραστεί τέλεια. Κανένα βάρος, κανένας όγκος, και καμία τελειότητα στην εκτέλεση δεν μπορεί να ξεπεράσει ένα κόκκο ή ένα ψήγμα σκέψης.»

Και λίγο παραπάνω:

«Για παράδειγμα, οι περισσότεροι πίνακες της Ολλανδικής Σχολής με εξαίρεση τα έργα του Ρούμπενς, του Βαντάυκ και του Ρέμπραντ δεν είναι τίποτα άλλο από μια φανταχτερή επίδειξη της δύναμης του λόγου του καλλιτέχνη, άχρηστες κι ανόητες λέξεις που αρθρώθηκαν καθαρά και φωναχτά. Ενώ οι πρώιμες προσπάθειες του Τσιμαμπούε και του Τζιόττο είναι τα πύρινα λόγια της προφητείας που βγήκαν τραυλίζοντας από το στόμα νηπίων.»

Ένα σχόλιο για το Ωραίο

Ένα σχόλιο που κάνει ο ποιητής Τζέραρντ Mάνλυ Χόπκινς (Gerard Manley Hopkins) για την προέλευση του Ωραίου:

«Φαίνεται λοιπόν ότι δεν είναι η τελειότητα δύο (ή παραπάνω) πραγμάτων αφ' εαυτών που γεννά το Ωραίο, αλλά τα δύο αυτά πράγματα όπως φαίνεται το ένα στο φως του άλλου. Το Ωραίο [...] είναι σχέση και η σύλληψή του σύγκριση.»

(It seems then that it is not the excellence of any two things (or more) in themselves, but those two things as viewed by the light of each other, that makes beauty. Beauty ... is a relation, and the apprehension of it a comparison.)

(On the Origin of Beauty: A Platonic Dialogue, 1865)

Ruskin's Ideas of Power

"Though, therefore, it is possible, by the cultivation of sensibility and judgment, to become capable of distinguishing what is beautiful, it is totally impossible, without practice and knowledge, to distinguish or feel what is excellent. The beauty or the truth of Titian's flesh-tint may be appreciated by all; but it is only to the artist, whose multiplied hours of toil have not reached the slightest resemblance of one of its tones, that its excellence is manifest. Wherever, then, difficulty has been overcome, there is excellence."

(John Ruskin: Modern Painters I)

Το ατελές αριστούργημα

Τζόσουα Ρέυνολντς: Αυτοπροσωπογραφία (1747-9)

«Ένα έργο τέχνης μπορεί να είναι γεμάτο λάθη κι όμως να θεωρείται δίκαια αριστούργημα. Ενώ ένα άλλο, μπορεί να είναι αψεγάδιαστο, αλλά να μην έχει μέσα του το παραμικρό ίχνος μεγαλοφυίας.»

(Sir Joshua Reynolds, 11th Discourse, 1782)

Το ωραίο και το λειτουργικό

Λέει ο Ράσκιν όταν δίδασκε σχέδιο και τοπιογραφία σε μαραγκούς, σιδεράδες και άλλα άτομα της εργατικής τάξης στο εσπερινό Working Men's College:

"Να θυμάστε, κύριοι, ότι σκοπός μου δεν ήταν να σας μάθω να σχεδιάζετε. Μόνο να βλέπετε. Δύο άντρες διασχίζουν την αγορά. Ο ένας απ' αυτούς βγαίνει όπως μπήκε, χωρίς να έχει κερδίσει ούτε χιλιοστό σοφίας απ' ό,τι όταν μπήκε. Ο άλλος βλέπει ένα κλωνί βασιλικό να κρέμεται από ένα καλάθι και όλη την υπόλοιπη ημέρα κουβαλάει αυτή την ομορφιά μέσα του, που θα την ενσωματώσει στη δουλειά του πολλές φορές στο μέλλον. Αυτά τα πράγματα θέλω να μάθετε να τα βλέπετε."  

"Now, remember, gentlemen, that I have not been trying to teach you to draw, only to see. Two men are walking through Clare Market, one of them comes out at the other end not a bit wiser than when he went in; the other notices a bit of parsley hanging over the edge of a butter-woman‘s basket, and carries away with him images of beauty which in the course of his daily work he incorporates with it for many a day. I want you to see things like these."

Αυτή είναι η δύναμη του ωραίου τόσο σε λειτουργικό επίπεδο (στο ντηζάιν και την αρχιτεκτονική), όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο και στη λειτουργία της μνήμης.

John Ruskin (II): Let the spirit of your contemplation be a perpetual 'Why'

Μερικά λόγια του Ράσκιν για την παρατήρηση και τη φύση ως δάσκαλο:

"And your success in this study will depend far more on yourself, and on the education you give your own mind, than on any instruction from men or books, if you accustom yourself with every shadow and colour you notice to enquire, “Why is this shadow of such a form, and such a depth, how will it change as the sun moves, how does it depend on the form of the object casting it, how far is it a repetition of this form, wherein and why does it differ, whence the colour is cast, why cast, when it is possible” and so on, with every circumstance, if with every thing that pleases you, or the contrary— you inquire which is right — you or it — and why right, you will gradually acquire an acquaintance with facts and principles — which will render your drawings not merely pieces of fine feeling, but embodied systems of beauty with the stamp of truth on every line. [...]

Watch nature constantly, and let the spirit of your contemplation be a perpetual 'Why' 

Σκέψεις για το σχέδιο (Ι)

Γράφει ο Χάρολντ Σπήντ στο κλασσικό του "The Practice and Science of Drawing" (1917):

"Το σχέδιο λοιπόν, για να λέγεται σχέδιο θα πρέπει να έχει κάτι παραπάνω από ακρίβεια. Θα πρέπει να παρουσιάζει τη μορφή των πραγμάτων πιο ζωντανά απ' ό,τι τα βλέπουμε συνήθως στη φύση. Κάθε νέος μάστορας στην ιστορία της τέχνης ανακάλυψε κάποιο νέο νόημα στη μορφή των απλών πραγμάτων, προσφέροντας με αυτό τον τρόπο στον κόσμο μια νέα εμπειρία".  

(A demonstration drawing at the Goldsmith's College)

Αν μπορείς να ζωγραφίσεις ένα φύλλο, μπορείς να ζωγραφίσεις τον κόσμο όλο

Και μια πολύ ωραία αναφορά στον Ράσκιν που μελετάω τον τελευταίο καιρό, και μού ήρθε αναπάντεχα από το μπλογκ της Tate. Τον τελευταίο καιρό, ακούω όλο και περισσότερο για τη δουλειά και τα κείμενά του. Η επίδρασή του γίνεται πάλι αισθητή;  

John Ruskin

Ένα απόφθεγμα του Άγγλου κριτικού και ζωγράφου του 19ου αιώνα, Τζον Ράσκιν που βρίσκω εξαιρετικά επίκαιρο:

"O κόσμος ποτέ δεν αγάπησε κι ούτε θ' αγαπήσει τα μαύρα σύννεφα περισσότερο απ' τον γαλανό ουρανό, ή το μαύρο χώμα πιότερο απ' το ρόδο που ξεπετάγεται μέσα απ' αυτό."

"The world has never succeeded, nor ever will, in making itself delight in black clouds more than in blue sky, or love the dark earth better than the rose that grows from it". (John Ruskin: Modern Painters, vol. III, chapter 3.2)